Culture - Journal of Culture in Tourism, Art & Education
Σκοπός του ηλεκτρονικού περιοδικού Culture - Journal of Culture in Tourism, Αrt and Education είναι η προώθηση θεμάτων σχετικών με τις θεματικές του περιοδικού μέσω επιστημονικών εργασιών οι οποίες δεν έχουν δημοσιευτεί αλλού.
Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Διάσωσης Σχολικού Υλικού
Οι συγγραφείς που δημοσιεύουν σε αυτό το περιοδικό συμφωνούν με τους ακόλουθους όρους: Οι συγγραφείς διατηρούν τα πνευματικά δικαιώματα και παραχωρούν στο περιοδικό το δικαίωμα πρώτης δημοσίευσης με το έργο που διατίθεται ταυτόχρονα με άδεια Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) που επιτρέπει σε άλλους να μοιράζονται το έργο με αναγνώριση της πατρότητας του έργου και της αρχικής δημοσίευσης σε αυτό το περιοδικό. Οι συγγραφείς μπορούν να συνάψουν ξεχωριστές, πρόσθετες συμβατικές ρυθμίσεις για τη μη αποκλειστική διανομή της δημοσιευμένης έκδοσης του έργου του περιοδικού (π.χ., να το δημοσιεύσουν σε ένα ιδρυματικό αποθετήριο ή να το δημοσιεύσουν σε ένα βιβλίο), με αναγνώριση της αρχικής του δημοσίευσης σε αυτό το περιοδικό. Οι συγγραφείς επιτρέπεται και ενθαρρύνονται να δημοσιεύουν το έργο τους στο διαδίκτυο (π.χ., σε ιδρυματικά αποθετήρια ή στον ιστότοπό τους) πριν και κατά τη διάρκεια της διαδικασίας υποβολής, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγικές ανταλλαγές, καθώς και σε νωρίτερη και μεγαλύτερη αναφορά στο δημοσιευμένο έργο.
Αφηγήσεις, μουσικά όργανα και ζωγραφιές: Διακαλλιτεχνικές πρακτικές και ψυχική ευημερία στην πρώτη σχολική ηλικία με αφορμή την τέχνη των Αβορίγινων
Η επαφή των παιδιών με τις τέχνες ήδη από την πρώιμη παιδική και την προσχολική ηλικία ενέχει πολλαπλά οφέλη: μαθησιακά, κοινωνικά, ψυχικά και συναισθηματικά. Ακόμα περισσότερο, η διασύνδεση των τεχνών και η διακαλλιτεχνική δημιουργία καλλιεργεί μία πλούσια, πολυεπίπεδη και πολυαισθητηριακή εμπειρία. Μέσα σε αυτό το σκεπτικό, υλοποιήθηκε σειρά δραστηριοτήτων εικαστικών τεχνών και μουσικής με παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας με θέμα την τέχνη των Αβορίγινων. Πρόκειται για την αυτόχθονη τέχνη των κατοίκων της Αυστραλίας, η οποία φημίζεται για τη διακαλλιτεχνικότητα, την επικοινωνιακή της λειτουργικότητα και τη σύνδεσή της με τη φύση και τη γη. Λόγω της έλλειψης γραπτής γλώσσας, η τέχνη των Αβορίγινων αποτελεί, παράλληλα με την αισθητική της διάσταση, πληροφορία που παίρνει τη μορφή αφήγησης, ενώ σε πολλές περιπτώσεις έχει και θέση βιβλίου. Στην εργασία παρουσιάζεται σειρά διακαλλιτεχνικών δραστηριοτήτων μουσικής και εικαστικών τεχνών με παιδιά Α’ Δημοτικού, με αφορμή και θέμα την τέχνη των Αβορίγινων. Η μεθοδολογία περιλαμβάνει βιβλιογραφική επισκόπηση σχετικά με την τέχνη των Αβορίγινων, ενώ τα αποτελέσματα προέκυψαν από επιτόπια παρατήρηση, σημειώσεις πεδίου και από την ανάλυση των παιδικών σχεδίων, των μουσικών οργάνων και των αφηγήσεων των παιδιών. Μέσα από τις δραστηριότητες και τα παραγόμενα έργα παράγονται αφηγήσεις, οι οποίες αντανακλούν την κατανόηση των στοιχείων της τέχνης των Αβορίγινων, αλλά ταυτόχρονα παρατηρείται συνδυασμός των στοιχείων αυτών με τα ηλικιακά και πολιτισμικά δεδομένα των παιδιών. Η σειρά διακαλλιτεχνικών και διαπολιτισμικών δραστηριοτήτων αναδεικνύει τη συμβολή παρόμοιων εγχειρημάτων στο ευ ζην και την ψυχική ευημερία των παιδιών.
Copyright (c) 2026 Αναστασία Ζωή Σουλιώτου, Ευαγγελία Χατζηνικολάκη https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Καλλιτεχνική έκφραση σε συνθήκες εγκλεισμού: Θέατρο, δημιουργική γραφή και ψυχική ευημερία
Η παρούσα εργασία εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η καλλιτεχνική έκφραση μπορεί να συμβάλει στην ψυχική ευημερία ατόμων που ζουν σε συνθήκες εγκλεισμού, μέσα από θεατροπαιδαγωγικές παρεμβάσεις και εργαστήρια δημιουργικής γραφής που έχουν υλοποιηθεί από το 2016 έως το 2026 στο Αγροτικό Σωφρονιστικό Κατάστημα Τίρυνθας Αργολίδας και στο Κατάστημα Κράτησης-Δικαστική Φυλακή Ναυπλίου. Οι δράσεις αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο πανεπιστημιακών μαθημάτων του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, με τη συμμετοχή φοιτητών και φοιτητριών, καθώς και ως αυτοτελή εργαστήρια δημιουργικής γραφής με κρατουμένους/ες. Η εργασία εδράζεται στο θεωρητικό πεδίο του εφαρμοσμένου θεάτρου, της θεατροπαιδαγωγικής και της σύγχρονης θεωρίας για την ψυχική ευημερία σε σωφρονιστικά καταστήματα, προσεγγίζοντας την τέχνη όχι ως θεραπευτική πρακτική ούτε ως μέσο σωφρονισμού, αλλά ως πεδίο δημιουργίας, σχέσης και νοηματοδότησης της εμπειρίας του εγκλεισμού. Η ανάλυση βασίζεται στην ποιοτική επεξεργασία παρατηρήσεων πεδίου, αναστοχαστικών σημειωμάτων και προφορικών και γραπτών αφηγήσεων των συμμετεχόντων/ουσών, οι οποίες αναδεικνύουν επαναλαμβανόμενες εμπειρίες σύνδεσης, δημιουργικής έκφρασης, συναισθηματικής αποφόρτισης, ελπίδας, αναστοχασμού και προσωπικής ταυτότητας. Παράλληλα, η συμμετοχή στις καλλιτεχνικές δράσεις φαίνεται να δημιουργεί πρόσκαιρους χώρους ελευθερίας και ανθρώπινης επικοινωνίας μέσα σε περιβάλλοντα περιορισμού, ενισχύοντας την αίσθηση αξιοπρέπειας, συμμετοχής και προσωπικής αξίας. Η εργασία υποστηρίζει ότι το θέατρο και η δημιουργική γραφή μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικοί πολιτισμικοί πόροι ψυχικής ευημερίας σε συνθήκες εγκλεισμού, συμβάλλοντας στον επιστημονικό διάλογο για τον ρόλο της τέχνης στα σωφρονιστικά καταστήματα και αναδεικνύοντας την καλλιτεχνική εμπειρία ως πεδίο ανθρώπινης συνάντησης, δημιουργικής έκφρασης και κοινωνικής επανασύνδεσης.
Copyright (c) 2026 Κατερίνα Κωστή https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Educational art-based play as a tool for bullying prevention and psychosocial skill development: A systematic review of school-based interventions
The prevention of school bullying represents a major challenge for contemporary educational systems, given its significant implications for students' psychological well-being, social adjustment, and educational outcomes. In recent years, increasing attention has been devoted to preventive educational approaches that emphasize social-emotional development, creativity, experiential learning, and positive school climate. Within this context, educational art-based play has emerged as a promising interdisciplinary approach that combines the developmental benefits of play with the expressive, symbolic, and collaborative dimensions of artistic activities. The present systematic review aims to examine and synthesize existing evidence regarding the role of educational art-based play interventions in bullying prevention and psychosocial skill development within school settings. A systematic search of the literature was conducted using major academic databases, including Scopus, PsycINFO, ERIC, and Google Scholar, focusing on studies published between 2010 and 2024. The selected studies were analyzed using thematic analysis. The findings identified five major thematic areas through which educational art-based play interventions may contribute to psychosocial development and bullying prevention: (a) emotional regulation and anxiety reduction, (b) empathy development and perspective-taking, (c) social cohesion and positive school climate, (d) identity formation, self-esteem, and resilience, and (e) creative conflict resolution and cooperative problem-solving. The reviewed literature suggests that educational art-based play interventions facilitate emotional expression, social participation, experiential learning, and collaborative meaning-making, thereby promoting protective psychosocial factors associated with reduced bullying behaviors and improved student well-being. The findings support the integration of educational art-based play within school-based prevention programs and social-emotional learning initiatives and highlight its potential contribution to the development of safer, more inclusive, and emotionally supportive educational environments.
Copyright (c) 2026 Eleni Ferentinou, Panagiotis Ferentinos https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Ασφυκτιούντα σύμβολα και επίμονα ίχνη: Το αντιμνημείο του Banksy στη πλατεία Waterloo και η πολιτική της θεσμικής αδράνειας
Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη μη εξουσιοδοτημένη γλυπτική παρέμβαση του καλλιτέχνη Banksy στην πλατεία Waterloo του Λονδίνου, μέσω των θεωρητικών πλαισίων του υλικού πολιτισμού και της θεσμικής κριτικής. Μετακινώντας τα όρια πέρα από την παραδοσιακή δισδιάστατη τέχνη του δρόμου, ο καλλιτέχνης προβαίνει σε μια κρίσιμη διαστατική μετάλλαξη, αναπτύσσοντας μια αυτόνομη φιγούρα από συνθετική ρητίνη που ιδιοποιείται τη φορμαλιστική σύνταξη του ακαδημαϊκού ρεαλισμού του δεκάτου ενάτου αιώνα. Αντιπαραβάλλοντάς το με την εικονογραφική κληρονομιά του Eugene Delacroix Η Ελευθερία οδηγεί τον λαό, το αντιμνημείο μετατρέπει το εθνικό λάβαρο σε όργανο συστημικής ασφυξίας και τύφλωσης. Επιπλέον, η μελέτη αναλύει τη διπλή υπόσταση του έργου, η οποία εκτείνεται ταυτόχρονα στο φυσικό αστικό περιβάλλον και στο αποκεντρωμένο «ψηφιακό βάθρο» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Κυρίως, η συνεχιζόμενη φυσική παραμονή του γλυπτού in situ εκθέτει μια ιδεολογική παράλυση εντός του κρατικού μηχανισμού, ο οποίος αδυνατεί να αφομοιώσει την κριτική ή να διακινδυνεύσει τον πολιτικό αντίκτυπο της λογοκρισίας. Τέλος, το άρθρο υποστηρίζει ότι η παρέμβαση αυτή προασπίζεται έναν αγωνιστικό αστικισμό, αποδεικνύοντας πώς οι σύγχρονοι δημόσιοι χώροι οφείλουν να παραμένουν ευμετάβλητά παλίμψηστα, ανοιχτά σε μια διαρκή δημοκρατική επανεγγραφή.
Copyright (c) 2026 Γεώργιος Σηπάκης https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Από την κούκλα ως βίωμα στην κούκλα ως εικαστική πράξη: Οι «χοντρουλές» της Στέλλας Δερμιτζάκη
Η παρούσα μελέτη εξετάζει την εικαστική πρακτική της αυτοδίδακτης καλλιτέχνιδας Στέλλας Δερμιτζάκη, στο πλαίσιο του ερευνητικού project «Πηγαίος Εικαστικός Κώδικας», το οποίο προσεγγίζει την καλλιτεχνική δημιουργία ως έκφραση μιας έμφυτης και βιωματικής ανθρώπινης ανάγκης. Η εργασία αποτελεί συνέχεια προηγούμενης ερευνητικής προσέγγισης του έργου της καλλιτέχνιδας, με αφετηρία την πρώτη θεματική ενότητα, αφιερωμένη στις κούκλες-μαριονέτες. Μέσα από μια διαδικασία εικαστικού μετασχηματισμού, η μορφή της κούκλας επανεμφανίζεται στις «Χοντρούλες», συγκροτώντας μια νέα θεματική ενότητα και ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο που διατρέχει το σύνολο της καλλιτεχνικής της παραγωγής. Σε εννοιολογικό επίπεδο, μέσα από τις «κούκλες-Χοντρούλες», επαναπροσδιορίζεται η γυναικεία μορφή ως πεδίο αποδοχής, πληθωρικότητας και ταυτότητας, απομακρυνόμενη από στερεότυπα ομορφιάς και συμβατικές αναπαραστάσεις του σώματος. Παράλληλα, το έργο εντάσσεται σε έναν διαχρονικό εικαστικό διάλογο, συμβάλλοντας στη διεύρυνση του πεδίου της αυτοδίδακτης και outsider τέχνης στον ελληνικό χώρο. Η έρευνα υιοθετεί τη μεθοδολογία της a/r/tography, συνδυάζοντας ανάλυση του έργου και αναστοχαστική διαδικασία, και συγκροτώντας ένα πεδίο συνάντησης ανάμεσα στο βίωμα της καλλιτέχνιδας και την εμπειρία του ερευνητή. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενεργοποιείται ένας ευρύτερος διάλογος γύρω από την εικαστική αίσθηση, την έκφραση και τη δημιουργική διαδικασία.
Copyright (c) 2026 Αριστομένης Χατζήπαπας https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Teaching music to typical children and children with disabilities
The purpose of this paper is mainly to present simple and practical suggestions and advice, so that the choir at the Extended All-Day School can become a source of joy, creativity, and hope for the music teacher and the young student-choristers, for both regular students and students with disabilities. Therefore, it will mention, on the one hand, some points the music teacher should pay attention to in their teaching so that the student choir can produce a high-quality musical performance, and on the other hand, it will mention which points the teacher should consider from the perspective of their students. Regarding the first aspect, for example, the teacher can focus on the type of songs they will teach the students. Certainly, these should be children's songs with suitable, moral lyrics. From the students' perspective, the choir teacher should, for instance, keep in mind that in the younger grades of elementary school, the lungs are still forming, so let him not burden these choristers with unnecessary-disproportionate vocal weights. Some suggestions will also be mentioned, how the music teacher will handle students with disabilities. What he should know, how he should talk to them. Certainly, one of the first things she needs to know about disability is her two models: According to the social model of disability, "disability" is constructed within the bosom of society. The social model of disability contrasts with the so-called medical model of disability. According to the medical model of disability, a "disability" is a health condition that is examined by medical personnel. People with disabilities are thought to be different compared to what is called "normal" or are abnormal. "Disability" is considered a problem of the individual. From the point of view of the medical model, a person with a disability needs to be “corrected” or cured.
Copyright (c) 2026 Paschalis Tsitsifyllas https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Κοινωνική και Συναισθηματική Μάθηση με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης μέσω LAMS: Προτεινόμενο εκπαιδευτικό σενάριο για Ε΄ Δημοτικού
Η Κοινωνική και Συναισθηματική Μάθηση (Κ.Σ.Μ.) προάγει την κοινωνική επάρκεια και τη συναισθηματική ευημερία των μαθητών/τριών, ενισχύοντας δεξιότητες όπως η αυτογνωσία, η αυτοδιαχείριση, η ενσυναίσθηση, οι δεξιότητες σχέσεων και η υπεύθυνη λήψη αποφάσεων. Η εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (Τ.Ν.) και των ψηφιακών εργαλείων επιτρέπει την ενσωμάτωση καινοτόμων παρεμβάσεων Κ.Σ.Μ. σε μαθησιακά περιβάλλοντα, όπως το Σύστημα Διαχείρισης Μάθησης (Σ.Δ.Μ.) LAMS. Το LAMS υποστηρίζει τη δημιουργία εξατομικευμένων, διαδραστικών μαθησιακών ακολουθιών ανσωματώνοντας εργαλεία Τ.Ν. όπως chatbots και προσαρμοστικά συστήματα ανατροφοδότησης. Οι παρεμβάσεις αυτές ενισχύουν τη συναισθηματική αυτορρύθμιση και την κοινωνική αλληλεπίδραση, ενώ παράλληλα, παρέχουν στους/στις εκπαιδευτικούς πολύτιμα δεδομένα για την προσαρμογή των προσεγγίσεών τους στις ανάγκες των μαθητών/τριών. Η αξιοποίηση της Τ.Ν. στο LAMS αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για την προώθηση της Κ.Σ.Μ. μέσω προσωποποιημένων και ελκυστικών μαθησιακών εμπειριών.
Copyright (c) 2026 Χριστίνα Σμαροπούλου, Αικατερίνη Βάσιου https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Intercultural competence in early childhood education: Insights from Greek educators working in culturally diverse kindergartens
In Greece, the growing diversity of society has increased the importance of intercultural education and developing educators’ intercultural competencies to ensure inclusive, culturally responsive teaching. This study focused on exploring the reflections of Greek early childhood educators regarding the intercultural skills and competencies they apply in their daily practice in kindergartens. Intercultural competencies are defined as a set of knowledge, skills, and attitudes that enable teachers to teach effectively and interact meaningfully with students from different cultural backgrounds. The research sample consisted of twenty educators who worked in classrooms with children from diverse cultural and social backgrounds. A qualitative methodological approach was adopted, and data was collected through open-ended interviews. The thematic analysis of the interviews revealed three distinct levels of approach to intercultural practice: organizational arrangements, the pedagogical dimension, and intercultural understanding and awareness. The findings showed that educators developed a significant degree of cultural sensitivity, empathy, and a reflective attitude toward diversity, treating each child as a unique individual rather than as a representative of a specific cultural category. At the same time, the importance of creating an inclusive and sustainable learning environment was highlighted, one that promotes respect, equality, cooperation, and intercultural communication.
Copyright (c) 2026 Rodea Katsapi https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Το παιδί απέναντι στην απώλεια: Παιδαγωγική υποστήριξη και πνευματική διάσταση του πένθους
Το παρόν άρθρο διερευνά το πένθος ως μια πολυδιάστατη αντίδραση στην απώλεια, εστιάζοντας στις ψυχολογικές, πνευματικές και παιδαγωγικές του παραμέτρους. Μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, αναλύονται οι θεωρητικές προσεγγίσεις των Kübler-Ross (1969) και Bowlby (1995), ενώ εξετάζονται οι ιδιαιτερότητες του παιδικού πένθους και οι μέθοδοι υποστήριξης για τη συναισθηματική προσαρμογή των παιδιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Ορθόδοξη πίστη στην Ανάσταση ως πηγή ελπίδας, καθώς και στον ρόλο του σχολείου ως «κοινότητας που νοιάζεται». Η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της κοινωνικής και παιδαγωγικής υποστήριξης για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και τον επαναπροσδιορισμό της ζωής μετά την απώλεια.
Copyright (c) 2026 Χριστίνα Μπάρζα, π Κωνσταντίνος Μητρόπουλος https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Η Επανάσταση του 1821 μέσα από τα μάτια Ελλήνων καλλιτεχνών: Διδακτική προσέγγιση και παιδαγωγική αξιοποίηση μέσω ενός εκπαιδευτικού σεναρίου (Β΄ Μέρος)
Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει και αναλύει το εκπαιδευτικό σενάριο «Η Επανάσταση του 1821 μέσα από τα μάτια Ελλήνων καλλιτεχνών», το οποίο αξιοποιεί την τέχνη ως βασικό παιδαγωγικό εργαλείο για τη διδασκαλία της ιστορίας. Στόχος του σεναρίου είναι η προσέγγιση της Ελληνικής Επανάστασης μέσα από έργα ζωγραφικής σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών, όπως ο Διονύσιος Τσόκος, ο Θεόδωρος Βρυζάκης, ο Νικόλαος Γύζης, ο Παναγιώτης Ζωγράφος και ο Θεόφιλος. Μέσα από δραστηριότητες παρατήρησης, ερμηνείας και δημιουργικής έκφρασης, οι μαθητές/τριες αναπτύσσουν ιστορική σκέψη, καλλιτεχνική αντίληψη και συναισθηματική σύνδεση με το παρελθόν. Η ανάλυση του σεναρίου αναδεικνύει τη σημασία της οπτικής παιδείας, της βιωματικής μάθησης και της διαθεματικότητας στη σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία.
Copyright (c) 2026 Ευαγγελία Κανταρτζή https://creativecommons.org/licenses/by/4.0