Η βία των ανηλίκων στο σχολικό περιβάλλον: Καταγραφή εμπειριών Συμβούλων Σχολικής Ζωής, ευρήματα και προτάσεις παρέμβασης

Περίληψη

Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει ποιοτική ανάλυση καταγραφών και μαρτυριών Συμβούλων Σχολικής Ζωής (ΣΣΖ) σε ελληνικά σχολικά περιβάλλοντα με στόχο την καταγραφή των μορφών βίας, των παραγόντων που ευνοούν την εμφάνισή τους, των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ΣΣΖ και των προτεινόμενων στρατηγικών πρόληψης και αποκατάστασης. Η έρευνα στηρίζεται σε συνεντεύξεις με μόνιμους/ες εκπαιδευτικούς Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και σε ποιοτική ανάλυση περιεχομένου. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η σχολική βία εμφανίζεται ως πολυδιάστατο φαινόμενο: αυτοκατευθυνόμενη βία (αυτοτραυματισμοί), διαπροσωπική βία (bullying, σεξιστικές συμπεριφορές), επιδράσεις εξωτερικών παραγόντων (οικογενειακή βία), ψυχολογική/συναισθηματική πίεση (άγχος, κρίσεις πανικού, πένθος), χρήση ουσιών και θεσμικές μορφές βίας (έλλειψη δομών υποστήριξης). Ο θεσμός του ΣΣΖ αναγνωρίζεται ως προστατευτικός παράγοντας, αλλά η περιορισμένη κατάρτιση, ο χρόνος, οι πολλαπλές αρμοδιότητες και η ελλιπής διασύνδεση με εξειδικευμένες υπηρεσίες μειώνουν την αποτελεσματικότητα. Προτείνονται μέτρα: ενίσχυση επιμόρφωσης και επαγγελματικής εξειδίκευσης, σταθερή συνεργασία σχολείου– οικογένειας–φορέων, σαφής καθορισμός ρόλων, επάρκεια χρόνου και πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού (ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών), εφαρμογή προγραμμάτων προαγωγής ενσυναίσθησης και μη-βίαιων συμπεριφορών. Τα αποτελέσματα τεκμηριώνονται από τις καταγραφές των ΣΣΖ και σχετική βιβλιογραφία.