Χρηστοήθειες και Χρηστομάθειες ως σχολικά εγχειρίδια: ηθική αγωγή, παιδαγωγικός κανόνας και εκπαιδευτική πρακτική στον ελληνόφωνο χώρο (18ος–20ός αι.)

Περίληψη

Το άρθρο εξετάζει τον ρόλο των Χρηστοηθειών και Χρηστομαθειών στον ελληνόφωνο χώρο από τα μέσα του 18ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, εστιάζοντας στη χρήση τους ως σχολικών εγχειριδίων ηθικής αγωγής και γλωσσικής παιδείας. Μέσα από την ανάλυση έντυπων και χειρόγραφων εκδόσεων αναδεικνύεται η λειτουργία τους ως ανθολογιών κειμένων της κλασικής και εκκλησιαστικής γραμματείας, με σαφή παιδαγωγικό και ιδεολογικό προσανατολισμό. Το άρθρο φωτίζει τη σχέση τους με τα Μαθηματάρια, αναδεικνύοντας τη συγκρότηση ενός κοινού εκπαιδευτικού κανόνα που συνέβαλε στη διαμόρφωση της σχολικής γνώσης και της κοινωνικής συμπεριφοράς των μαθητών. Τέλος, επισημαίνεται ο ρόλος των εγχειριδίων αυτών ως μηχανισμών κοινωνικοποίησης και κοινωνικού ελέγχου, ενταγμένων στο ευρύτερο πλαίσιο της ιστορίας της εκπαίδευσης και της πολιτισμικής συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους.